Klinkt waardeloos, toch? Een waardenloos gesprek. Ik leende deze briljante kwinkslag ooit van een trainer. Het betekent niet dat het gesprek geen waarde heeft. Integendeel: het betekent dat je het in gaat zónder je eigen waarden, oordelen of overtuigingen vooraf op tafel te leggen.
Er is namelijk een hardnekkig misverstand over mijn vak. Vaak wordt gedacht dat de spreekkamer van de bedrijfsarts een soort rechtbank is, waar ik met een hamer het vonnis vel: Ziek of Niet Ziek. Dat is niet de visie van onze beroepsvereniging (NVAB), en al helemáál niet die van mij. Wij zijn er om te begeleiden, niet om te veroordelen.
Wat ik uiteraard wél doe, is het beoordelen van de belastbaarheid. Maar de échte kunst is om dat volledig oordeelloos te doen.
Ben ik dan een soort verlichte arts die zelf nooit oordeelt? Zeker niet. We kennen het immers allemaal: dat onmiddellijke gevoel als we iemand tegenkomen. Of dat nu op de werkvloer is, of ’s avonds in het donker op straat. Het is ons interne algoritme dat direct begint te draaien. Evolutionair gezien heel nuttig om ons te beschermen, maar dat algoritme heeft het in de moderne praktijk lang niet altijd bij het rechte eind.
Ook ik voel dus in een milliseconde wel eens een oordeel opkomen. De professionaliteit zit hem in wat je dáárna doet. Zodra ik dat signaleer, druk ik mentaal op de pauzeknop.
En dat is precies waar de kunst om de hoek komt kijken. Kijk maar eens naar de afbeelding hieronder.
De kunst is om, als we in eerste instantie het platte stereotype links zien, toch de moeite te nemen om verder te kijken. Om de atleet te zien die daarachter schuilgaat, en die hard zijn best doet om weer een mooie prestatie te leveren. Iedereen heeft er recht op dat ik zo objectief mogelijk naar hun situatie kijk, zodat we sámen de beste oplossing kunnen vinden.
Hier ligt ook een enorme kans voor organisaties. Zeker als we het hebben over amplitie en gezond leiderschap. Hoe vaak stapt een leidinggevende niet een gesprek in met het oordeel stiekem al klaar? “Daar heb je hem weer…” Dat onuitgesproken oordeel sluit direct de deur naar herstel, vertrouwen en werkplezier.
“Het vermogen om te observeren zonder te beoordelen is de hoogste vorm van intelligentie,” zei de filosoof Jiddu Krishnamurti.
Op de werkvloer is het simpelweg de hoogste vorm van professionele begeleiding.
Wanneer heb jij voor het laatst een écht ‘waardenloos’ gesprek gevoerd? 👇
Praat mee op LinkedIn
Wil je reageren op dit artikel of zien wat anderen hiervan vinden? De discussie vindt plaats op LinkedIn.
Bekijk reacties en reageer